સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક: દુઃખ, ભય અને સંકટ દૂર કરનાર શક્તિશાળી સ્તુતિ

શ્રી સંકટમોચન હનુમાનાષ્ટક

Sankat Mochan Hanuman Ashtak in Gujarati Lyrics

બાલ સમય રવિ ભક્ષ લિયો તબ, તીનહુઁ લોક ભયો અઁધિયારો ।
તાહિ સોં ત્રાસ ભયો જગ કો, યહ સંકટ કાહુ સોં જાત ન ટારો ॥
દેવન આનિ કરી બિનતી તબ, છાઁડિ દિયો રવિ કષ્ટ નિવારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૧ ॥
બાલિ કી ત્રાસ કપીસ બસૈ ગિરિ, જાત મહાપ્રભુ પંથ નિહારો ।
ચૌંકિ મહામુનિ શાપ દિયો તબ, ચાહિય કૌન બિચાર બિચારો ।।
કૈ દ્વિજરૂપ લિવાય મહાપ્રભુ, સો તુમ દાસ કે શોક નિવારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૨ ॥
અંગદ કે સંગ લેન ગયે સિય, ખોજ કપીસ યહ બૈંન ઉચારો ।
જીવત ના બચિહૌ હમ સોં જુ, બિના સુધિ લાએ ઈહાઁ પગુ ધારો ।।
હેરિ થકે તટ સિંધુ સબૈ તબ લાય, સિયા-સુધિ પ્રાન ઉબારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૩ ॥
રાવન ત્રાસ દઈ સિય કો સબ, રાક્ષસિ સોં કહિ શોક નિવારો ।
તાહિ સમય હનુમાન મહાપ્રભુ, જાય મહા રજનીચર મારો ।।
ચાહત સીય અશોક સોં આગિ સુ, દૈ પ્રભુમુદ્રિકા શોક નિવારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૪ ॥
બાન લાગ્યો ઉર લછિમન કે તબ,પ્રાન તજે સુત રાવન મારો ।
લૈ ગૃહ બૈદ્ય સુષેન સમેત, તબે ગિરિ દ્રોન સુ બીર ઉપારો ।।
આનિ સજીવન હાથ દઈ તબ, લછિમન કે તુમ પ્રાન ઉબારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૫ ॥
રાવન યુદ્ધ અજાન કિયો તબ, નાગ કિ ફાઁસ સબૈ સિર ડારો ।
શ્રીરઘુનાથ સમેત સબૈ દલ, મોહ ભયો યહ સંકટ ભારો ॥
આનિ ખગેસ તબૈ હનુમાન જુ, બંધન કાટિ સુત્રાસ નિવારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ।। ૬ ॥
બંધુ સમેત જબૈ અહિરાવન,લૈ રઘુનાથ પાતાલ સિધારો ।
દેબિહિં પૂજી ભલી બિધિ સોં બિલ, દેઉ સબે મિલી મંત્ર બિચારો ।।
જાય સહાય ભયો તબ હી, અહિરાવન સૈન્ય સમેત સઁહારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૭ ॥
કાજ કિયે બડ દેવન કે તુમ, બીર મહાપ્રભુ દેખી બિચારો ।
કૌન સો સંકટ મોર ગરીબ કો, જો તુમસોં નહિ જાત હૈ ટારો ।।
બેગિ હરો હનુમાન મહાપ્રભુ, જો કછુ સંકટ હોય હમારો ।
કો નહિ જાનત હૈ જગ મેં કપિ, સંકટમોચન નામ તિહારો ॥ ૮ ॥
(દોહા)
લાલ દેહલાલી લસે, અરૂ ધરી લાલ લંગૂર ।
બજ્રદેહ દાનવ દલન, જય જય જય કપિ શૂર ॥
। શ્રી તુલસીદાસકૃત સંકટમોચન હનુમાનાષ્ટક સંપૂર્ણ ।

સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક

સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક ભગવાન હનુમાનજીની મહિમા, પરાક્રમ, નિઃસ્વાર્થ સેવા અને ભક્તોની રક્ષા કરવાની તેમની દિવ્ય શક્તિનું વર્ણન કરતી લોકપ્રિય સ્તુતિ છે. આ અષ્ટકમાં હનુમાનજીને એવા સંકટમોચન દેવ તરીકે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે, જેમણે બાળપણથી લઈને રામાયણના વિવિધ પ્રસંગોમાં અશક્ય જણાતા કાર્યો પૂર્ણ કર્યા અને શ્રીરામના ભક્તોનું કલ્યાણ કર્યું. ભગવાન હનુમાનજીને બળ, બુદ્ધિ, સાહસ, ભક્તિ, વિનમ્રતા અને આત્મવિશ્વાસના પ્રતીક માનવામાં આવે છે. શ્રદ્ધાપૂર્વક સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટકનો પાઠ કરવાથી મનની ચિંતા ઓછી કરવામાં, ભય અને નકારાત્મક વિચારોમાંથી બહાર આવવામાં તથા મુશ્કેલ સમયમાં ધૈર્ય જાળવવામાં આધ્યાત્મિક સહારો મળી શકે છે. મંગળવાર અને શનિવારે તેનો પાઠ વિશેષ શુભ માનવામાં આવે છે, પરંતુ ભક્ત પોતાની સુવિધા અને શ્રદ્ધા અનુસાર કોઈપણ દિવસે સ્વચ્છ મનથી હનુમાનજીનું સ્મરણ કરી શકે છે. આ પાઠનો મુખ્ય હેતુ માત્ર ભૌતિક સમસ્યાઓનો ઉકેલ મેળવવો નથી, પરંતુ હનુમાનજી જેવી નિષ્ઠા, સેવા, હિંમત અને ધર્મના માર્ગ પર ચાલવાની પ્રેરણા મેળવવી પણ છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
1. સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક શું છે?

સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક ભગવાન હનુમાનજીને સમર્પિત આઠ પદોની ભક્તિમય સ્તુતિ છે. તેમાં હનુમાનજીના પરાક્રમ, શ્રીરામ પ્રત્યેની ભક્તિ અને ભક્તોને મુશ્કેલીઓમાંથી બચાવનારા સ્વરૂપનું સ્મરણ કરવામાં આવે છે.

2. સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટકનો અર્થ શું છે?

“સંકટ મોચન”નો અર્થ સંકટો અને મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર થાય છે. આ અષ્ટક દ્વારા ભક્ત હનુમાનજીના દિવ્ય કાર્યોને યાદ કરીને જીવનના ભય, શંકા અને અવરોધો સામે હિંમત તથા આત્મવિશ્વાસ મેળવવાની પ્રાર્થના કરે છે.

3. સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટકનો પાઠ ક્યારે કરવો?

આ અષ્ટકનો પાઠ સવાર અથવા સાંજે કરી શકાય છે. મંગળવાર, શનિવાર, હનુમાન જયંતી અથવા કોઈ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેનો પાઠ વિશેષ શ્રદ્ધાથી કરવામાં આવે છે. જોકે નિયમિત ભક્તિ માટે કોઈપણ દિવસ યોગ્ય છે.

4. સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટકનો પાઠ કેવી રીતે કરવો?

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો અને શાંત સ્થાન પર હનુમાનજીની પ્રતિમા અથવા ચિત્ર સામે બેસો. દીવો પ્રગટાવીને શ્રીરામ અને હનુમાનજીનું સ્મરણ કરો. પછી સ્પષ્ટ ઉચ્ચારણ, એકાગ્રતા અને ભક્તિભાવ સાથે અષ્ટકનો પાઠ કરો. પાઠ પૂર્ણ થયા પછી પોતાની ભૂલો માટે ક્ષમા માગીને સર્વના કલ્યાણની પ્રાર્થના કરો.

5. સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટકના શું લાભ છે?

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર નિયમિત પાઠ મનોબળ, હિંમત, આત્મવિશ્વાસ અને સકારાત્મક વિચાર વધારવામાં સહાયક બને છે. તે ભય, ચિંતા અને નિરાશાના સમયમાં માનસિક શાંતિ આપે છે તથા હનુમાનજી પ્રત્યેની ભક્તિ અને શ્રીરામના આદર્શો પ્રત્યેની નિષ્ઠાને વધુ ગાઢ બનાવે છે.

Free Download Sankat Mochan Hanuman Ashtak in Gujarati Lyrics PDF

ગુજરાતીમાં હનુમાનજીના પાઠ અને પૂજા માર્ગદર્શિકા

• હનુમાન ચાલીસા
  – હનુમાન ચાલીસાનો સંપૂર્ણ ગુજરાતી પાઠ, આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ, પાઠવિધિ અને લાભ વાંચો.
• પંચમુખ હનુમત્કવચમ્
  – પંચમુખી હનુમાનજીના દિવ્ય સ્વરૂપ, રક્ષણ કવચ, પાઠવિધિ અને આધ્યાત્મિક લાભ જાણો.
• સંકટ મોચન હનુમાન અષ્ટક
  – સંકટ, ભય અને મુશ્કેલીઓના સમયમાં હનુમાનજીનું સ્મરણ કરાવતું પવિત્ર અષ્ટક વાંચો.
• બજરંગ બાણ
  – હનુમાનજીની શક્તિ, સાહસ અને રક્ષણ માટે કરવામાં આવતી પ્રભાવશાળી ભક્તિમય પ્રાર્થના વાંચો.
• મારુતિ સ્તોત્રમ
  – મારુતિનંદન હનુમાનજીના પરાક્રમ, નિર્ભયતા અને શ્રીરામ પ્રત્યેની અખંડ ભક્તિનું સ્તવન વાંચો.
• હનુમાનજીનાં 12 નામ
  – હનુમાનજીનાં બાર પવિત્ર નામ, તેમના ગુજરાતી અર્થ અને સ્મરણના આધ્યાત્મિક લાભ જાણો.
• હનુમાનજીની આરતી
  – ભગવાન હનુમાનના પરાક્રમ, સેવાભાવ અને શ્રીરામ પ્રત્યેના સમર્પણનું ભક્તિપૂર્વક ગાન કરો.
• હનુમાનજીની પૂજન વિધિ
  – હનુમાનજીની ઘરેલું પૂજા માટે પગલુંદર વિધિ, સંપૂર્ણ સામગ્રી અને જરૂરી નિયમો જાણો.